Op zaterdag 1 mei 1943 ontstonden in Friesland op grote schaal stakingen en ongeregeldheden als protest tegen de Duitse bezetter. Ook in Oudega-W werd actie gevoerd. Rond 20.00 uur probeerden stakers te voorkomen dat melk aan de plaatselijke melkfabriek werd afgeleverd.
Toen melkrijders en schippers met melkwagens en melkpramen richting de fabriek gingen, grepen de stakers direct in. Broer de Witte en zijn broer Wiebe de Witte sprongen op een rijdende melkwagen en leegden de melkbussen op straat en op het terrein van de melkfabriek. Bouke de Vries richtte zich op de melkpramen in De Brekken, het aan Oudega grenzende meer. Hij leegde daar de melkbussen in het water, zodat de melk de fabriek niet meer kon bereiken.
Aan deze protestactie deden veel inwoners van Oudega mee, onder wie Wypke Martens en Siemon Wiersma. De actie vormde een belangrijk onderdeel van de Friese melkstaking, waarmee de bevolking zich verzette tegen de Duitse maatregelen.
De gebeurtenissen bleven niet onopgemerkt. Nog diezelfde avond kreeg de Leeuwarder Sicherheitspolizei bericht van de ongeregeldheden. De NSB-burgemeester van Sneek, Jacob Rudolf Johann Schut, stelde de Duitse autoriteiten op de hoogte. Ook de plaatselijke marechaussee rapporteerde de gebeurtenissen aan zijn superieuren, overeenkomstig de geldende bevelen. Hierdoor kwam Bouke de Vries al kort na de staking in beeld bij de Duitse bezetter.
Arrestatie
Omdat Bouke de Vries na de melkstaking niet kon worden gevonden, probeerden de Duitse autoriteiten hem tot overgave te dwingen. Zijn echtgenote mocht aanvankelijk, vanwege de zorg voor hun drie jonge kinderen, thuis blijven, maar werd onder streng huisarrest geplaatst.
De volgende dag werd ook zij als gijzelaar gearresteerd. Met deze maatregel wilden de Duitsers Bouke onder druk zetten zich vrijwillig te melden. De gevangenneming van zijn vrouw bracht hem ertoe uit zijn schuilplaats te komen. In de hoop haar vrij te krijgen meldde hij zich bij de Duitse autoriteiten.
Na zijn melding werd Bouke onmiddellijk gearresteerd en overgebracht naar Leeuwarden. Het Duitse Polizeistandgericht beschouwde hem als een van de leiders van de melkstaking in Oudega-W. Zonder een eerlijk proces werd hij nog diezelfde dag ter dood veroordeeld. Zijn besluit om zich te melden, bedoeld om zijn vrouw en gezin te beschermen, kostte hem uiteindelijk het leven.
Executie
Op de avond van 4 mei 1943, rond 21.30 uur, werd Bouke de Vries op de schietbaan aan het Kalverdijkje in Leeuwarden door een Duits vuurpeloton gefusilleerd. Hij behoorde tot de slachtoffers die de Duitse bezetter als afschrikwekkend voorbeeld liet executeren tijdens de onderdrukking van de April-Meistaking.
In enkele administratieve bronnen wordt 6 mei 1943 als overlijdensdatum genoemd. Dit betreft waarschijnlijk de datum waarop het overlijden administratief werd geregistreerd of aan de burgerlijke stand werd doorgegeven. Uit contemporaine Duitse documenten en het historisch onderzoek naar de April-Meistaking blijkt dat de executie van Bouke de Vries op 4 mei 1943 plaatsvond.
Op de website van Stichting Sneek 1940-1945 is meer informatie te vinden over het grafmonument van Bouke de Vries. De pagina beschrijft de geschiedenis van het gedenkteken en de wijze waarop zijn nagedachtenis in Friesland levend wordt gehouden.
https://stichtingsneek19401945.nl/grafvriesboukede.html
