Leven
Hermanus Kleefman woonde in Woudbloem en werkte als arbeider. Hij was de jongere broer van Eisso Kleefman. De broers woonden dicht bij elkaar en hadden een hechte band. Tijdens de April-Meistakingen van 1943 werden zij samen slachtoffer van de Duitse represailles.
Hermanus leidde een eenvoudig bestaan. Net als veel inwoners van Woudbloem was hij afhankelijk van het werk in de omgeving. De gebeurtenissen van begin mei 1943 maakten daar abrupt een einde aan.
De April-Meistaking
Na de Duitse bekendmaking dat voormalige Nederlandse militairen opnieuw in krijgsgevangenschap zouden worden afgevoerd, brak eind april 1943 een landelijke staking uit. Ook in Woudbloem legden veel arbeiders het werk neer.
Op maandag 3 mei keerde Hermanus terug van zijn werk en bracht een bezoek aan zijn broer Eisso. De broers dronken samen koffie en wilden daarna opnieuw gaan kijken hoe de situatie zich bij de fabriek ontwikkelde.
Arrestatie
Op 3 mei 1943 verscheen de Duitse Ordnungspolizei bij de woning van Eisso Kleefman. De Duitsers waren gericht naar Eisso op zoek en vroegen onder bedreiging van een geweer aan diens zoon waar zijn vader zich bevond.
Eisso en Hermanus kregen vervolgens opdracht mee te gaan naar hun werk. Aanvankelijk liepen de broers rustig met de Duitsers mee, maar eenmaal buiten werden zij plotseling vastgegrepen. Zonder uitleg werden zij gearresteerd en overgebracht naar het Scholtenhuis in Groningen.
Later die dag werd ook hun collega Egbert Thoma gearresteerd.
Standgericht
Op 4 mei 1943 moesten Hermanus Kleefman, zijn broer Eisso en Egbert Thoma verschijnen voor het Duitse Standgericht in het Scholtenhuis.
De rechtszitting duurde slechts enkele minuten. Van een eerlijk proces was geen sprake. Verdediging was onmogelijk en tegen het vonnis stond geen beroep open.
Alle drie de mannen werden ter dood veroordeeld wegens hun vermeende betrokkenheid bij de staking bij aardappelmeelfabriek De Woudbloem.
Executie
Nog dezelfde middag werden de drie veroordeelden teruggebracht naar Woudbloem.
Op een terrein naast de aardappelmeelfabriek aan de Vezeldijk stonden drie houten kruizen klaar. Daar werden Hermanus Kleefman, zijn broer Eisso en Egbert Thoma door een vuurpeloton van de Ordnungspolizei gefusilleerd.
De executie vond plaats op 4 mei 1943 omstreeks 16.05 uur. Werknemers van de fabriek en omwonenden werden gedwongen hiervan getuige te zijn.
De drie stakers van Woudbloem
Tijdens de April-Meistakingen van 1943 werden Egbert Thoma, Eisso Kleefman en Hermanus Kleefman gearresteerd vanwege hun vermeende betrokkenheid bij de staking bij aardappelmeelfabriek De Woudbloem. Na een schijnproces voor het Duitse Standgericht werden zij op 4 mei 1943 ter dood veroordeeld en nog diezelfde middag bij de fabriek geëxecuteerd. Hun lichamen werden door de bezetter meegenomen en zijn nooit teruggevonden.
De Verhalen van Groningen heeft hun geschiedenis uitgebreid beschreven. Aan de hand van archiefonderzoek, persoonlijke verhalen en historische foto’s wordt duidelijk wat zich in Woudbloem afspeelde en welke gevolgen de gebeurtenissen hadden voor de nabestaanden en het dorp.
Dit verhaal vormt een waardevolle aanvulling op het onderzoek van Truus de Witte en laat zien dat achter de historische feiten vooral drie gewone dorpsgenoten schuilgaan, die slachtoffer werden van het meedogenloze optreden van de Duitse bezetter tijdens de April-Meistakingen.
Lees het volledige verhaal hier:
https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-drie-stakers-van-woudbloem
Documentaire – De drie stakers van Woudbloem
In deze korte documentaire brengt documentairemaakster Liefke Knol het verhaal van Egbert Thoma, Eisso Kleefman en Hermanus Kleefman op indringende wijze in beeld. Aan de hand van historische beelden en persoonlijke verhalen van nabestaanden wordt duidelijk welke gevolgen de executie van de drie mannen had voor hun families en voor het dorp Woudbloem. Een indrukwekkend document dat de geschiedenis achter de April-Meistakingen levend houdt.
Bekijk de documentaire via YouTube:
https://www.youtube.com/watch?v=UJc1-s0HSI4&t=73s
Muziek – De drij van Woudbloem
Ter gelegenheid van de 80-jarige herdenking van de April-Meistakingen schreef Jan Henk de Groot het Groningstalige lied De drij van Woudbloem. In dit indringende eerbetoon bezingt hij het lot van Egbert Thoma, Eisso Kleefman en Hermanus Kleefman, die op 4 mei 1943 als represaille voor de stakingen werden geëxecuteerd. De videoclip brengt hun verhaal op een respectvolle en aangrijpende manier opnieuw onder de aandacht en draagt eraan bij dat hun geschiedenis niet wordt vergeten.